ว่าด้วยเรื่อง ตะเกียบ ไม้ไผ่

 

 

ฝรั่ง ใช้ ช้อนส้อม คนบางชาติบางกลุ่มบางที่ ใช้ มือ… คนจีน และ อีก หลายล้านคน ใช้ “ตะเกียบ”ทำไมคนจีนและหลายชนชาติ ต้องใช้ไม้เรียวๆ ยาวๆ เล็กๆ สองอันจับคู่กันทานข้าว ทานก้วยเตี๋ยว ทานผัดไทย รึ หมูกะทะ

แนวคิดการใช้ตะเกียบ นี่เริ่มต้นมายังไง …

ไคว่จึ หรือ ตะเกียบนับเป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าอย่างหนึ่งของจีน ทั้งยังเป็นอุปกรณ์ในการรับประทานอาหารที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นในระดับโลก ตะเกียบได้รับการขนานนามจากชาวตะวันตกว่าเป็น “อารยธรรมของโลกตะวันออก” คนจีนเริ่มใช้ตะเกียบตั้งแต่สมัยราชวงศ์ซางหรือนานกว่า 3,000 ปีมาแล้ว 

คนจีนสมัยก่อนทานอาหารปิ้งย่างเป็นหลัก (อาหารปิ้งย่าง ตี๋หมวยเรียกว่า “ซาวข่าว”) และอาหารที่ปิ้งย่างเสร็จใหม่ๆ ส่วนใหญ่มันจะร้อนจี๋จนมือจับไม่ได้ นี่แหละๆ คือจุดเริ่มต้นของการคิดค้นอุปกรณ์การกินที่คนเกินครึ่งโลกใช้กันอยู่ในปัจจุบันอย่าง “ตะเกียบ”

เหตุผลคืออาหารร้อน คนโบราณเลยคิดหาสิ่งของมาคีบสัมผัสอาหารแทนมือ เริ่มต้นใช้แท่งไม้เล็กๆ มาจับคู่กัน แรกเริ่มเดิมทีก็ใช้ไม้ไผ่นี่แหละค่ะ จนถึงยุคจ้านกว๋อ ( สมัยสงครามระหว่างรัฐ  221 ปีก่อนคริสตศักราช ) ก็เริ่มมีการสร้างสรรค์จากไม้ไผ่ ไม้ เป็นวัสดุต่างๆ ทั้งทอง เหล็ก รวมไปถึงงาช้าง ซึ่งแน่นอนว่าวัสดุเหล่านี้ผู้ที่ครอบครองจะต้องเป็นเหล่ากษัตริย์ ชนชั้นสูงเท่านั้นถึงจะมีโอกาสได้เป็นเจ้าของ

เคยมีบันทึกเรื่องราวโบราณของจีนจารึกไว้ว่า “ตะเกียบที่ทำจากทอง” เป็นที่ชื่นชอบของกษัตริย์จีนโบราณมาก ครั้งหนึ่งในงานเลี้ยงราชสำนัก พระถังซัมจั๋งนำ “ตะเกียบทอง” มอบให้กับขุนนางที่ชื่อว่า “ซ้งจิ่ง” พอซ้งจิ่งเห็น ก็รู้สึกชื่นชอบเป็นอย่างยิ่ง พอพระถังซัมจั๋งเห็นท่าทีดังกล่าวก็เอ่ยปากบอกกับซ้งจิ่งว่า “ข้าไม่ได้ให้ทองแก่เจ้า แต่ข้าให้ตะเกียบแก่เจ้า เพราะเจ้ามีความสื่อตรงเช่นเกียวกับมัน” และ “ตะเกียบ” ก็กลายเป็นสิ่งที่แฝงความหมายถึง “ความตรงไปตรงมา” ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาด้วย

*การถือตะเกียบที่ถูกต้อง จะต้องถือตะเกียบไว้ตรงง่ามนิ้วหัวแม่มือกับนิ้วชี้ ให้อีกสามนิ้วที่เหลือคอยประคองตัวตะเกียบไว้ และต้องถือให้เสมอกัน เมื่ออิ่มแล้วต้องวางตะเกียบขวางไว้กลางชามข้าวเสมอ

คนจีนเขามีข้อห้ามเกี่ยวกับการใช้ด้วย อย่างในปักกิ่ง เขาห้ามทำแบบนี้เด็ดขาด คือจับตะเกียบโดยการใช้นิ้วโป้ง ประกบกับนิ้วกลางนางก้อย และเหลือนิ้วชี้พุ่งไปด้านหน้า เหมือนกับเรากำลังชี้นิ้วไปที่คนอื่นอยู่เสมอ ซึ่งคนจีนเขามองว่า การกระทำแบบนี้แฝงความหมายว่าเรากำลังตำหนิหรือประณามใครอยู่นั่นเอง และการใช้ตะเกียบชี้ไปที่คนอื่น ตอนที่กำลังพูดคุย เมาท์มอยกันอยู่ นี่ก็ไม่ควรทำเหมือนกันเพราะเหมือนเรากำลังด่าเขาอยู่

รู้แล้วอย่าลืมเล่าสู่กันฟัง….

ขอขอบคุณ

www.nationtv.tv

http://www.lib.ru.ac.th/journal/chopstriks.html

and some pics from internet